29 stycznia 2016

List Porozumienia A18

porozumieniea18logo

Apelujemy o ponowną analizę i podjęcie decyzji o zmianie w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 uwzględniającej pilną realizację modernizacji (remontu) drogi krajowej „A18 Olszyna-Golnice” leżącej na terenie Województwa Lubuskiego i Województwa Dolnośląskiego. W naszej ocenie konieczne jest niezwłoczne podjęcie decyzji dotyczącej innego niż ustalony na początku września 2015 r. sposobu finansowania inwestycji dotyczącej drogi A18 – utworzenie drogowej spółki specjalnego przeznaczenia i uzyskanie środków finansowych na budowę z rynku kapitałowego.

W naszej ocenie jest to niepokojąca informacja, która w rzeczywistości oznacza odstąpienie od planów modernizacji drugiego pasa autostrady A18 w najbliższych latach. Przebudowa, według wcześniejszych szacunków, kosztowałaby ok. 1 mld 300 mln zł i to decyzja o przyznaniu konkretnych środków na realizację inwestycji byłaby przejawem rzeczywistego uwzględnienia konieczności realizacji inwestycji w autostradę A18, odkładanej od wielu lat na później, na bliżej nieokreślony czas. Dziś można odnieść wrażenie, że inwestycja ta jest traktowana jako nieistotna z punktu widzenia resortów odpowiedzialnych za infrastrukturę drogową w kraju.

Tymczasem droga krajowa A18 Olszyna-Golnice jest istotnym elementem komunikacyjnym III-go transeuropejskiego korytarza transportowego T-ENT biegnącego od Drezna poprzez Olszynę, Wrocław, Katowice, Lwów do Kijowa. Jako krajowy element trasy europejskiej E36 stanowi najkrótsze i najszybsze połączenie transportowe południowej części Województwa Lubuskiego z Dreznem, Berlinem i północną częścią Niemiec oraz ze stolicą Dolnego Śląska. A18 jest również ważnym elementem wymienianym w studium integracji polskiej części pogranicza Polski i Niemiec.

Należy zauważyć, iż historia budowy A18 sięga lat trzydziestych ubiegłego wieku – fragment autostrady Reichsautobahn 9 ówcześnie najważniejszego projektu drogowego łączącego Berlin z przedwojennym Wrocławiem został ukończony w latach 1936-38 i wówczas powstały również wszystkie węzły, mosty, wiadukty, kładki i przepusty.

Budowę północnej jezdni, prowadzącej w kierunku Berlina, ukończono w 2006 r. Wówczas zakładano, że od razu, w latach 2007-2009, zmodernizowana zostanie także południowa jezdnia, która miała być rozebrana i wybudowana od nowa na odcinku od Olszyny (granica polsko-niemiecka) do Golnic koło Krzyżowej. Jednakże z powodu braku wystarczających funduszy odwołano przetarg na realizację tego zadania. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad miała zrealizować inwestycję na A18 przed Euro 2012, ale niestety tak się nie stało. 29 lipca 2010 r. dla tej inwestycji uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, a 6 grudnia 2011 r. decyzję zezwalającą na realizację przedsięwzięcia (ZRID).

W 2011 roku Oddział GDDKiA w Zielonej Górze, który ma realizować zadanie, informował, że przebudowa jezdni południowej znalazła się w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2011–2015 w załączniku 1a, w którym ujęto zadania możliwe do rozpoczęcia do 2013 roku, tj. na liście zadań, których realizacja może zostać rozpoczęta pod warunkiem uzyskania finansowania. Tymczasem już 23 lutego 2011 r. unieważniono przetarg na przebudowę jezdni południowej A18, bo zabrakło pieniędzy, natomiast w wyniku aktualizacji Indywidualnej listy projektów POIiŚ w październiku 2012 roku, zadanie to zostało przesunięte z listy podstawowej na listę rezerwową. W kolejnych zapowiedziach ministerstwa infrastruktury i rozwoju remont A18 miał być przewidziany w ramach inwestycji transportowych w zakresie programu „Infrastruktura i środowisko 2014–2020”. Jako absolutny priorytet wymieniano dokończenie podstawowej sieci dróg ekspresowych, co miało nastąpić do końca 2020 roku. Według kolejnych informacji ministerstwa inwestycja pn.: „Budowa autostrady A18 Olszyna-Golnice” – przebudowa jezdni południowej i dalsza modernizacja jezdni północnej – została umieszczona na liście priorytetów w projekcie dokumentu implementacyjnego do „Strategii rozwoju transportu do 2020 r. (z perspektywą do 2030 r.)”, co stanowić miało podstawę do dofinansowania przedsięwzięcia z alternatywnych funduszy europejskich.

Najnowszy projekt „Programu Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023” (z perspektywą do 2025 r.) z 24.08.2015 r. wymienia wprawdzie przebudowę A18 jako jeden z elementów istotnych do stworzenie pełnej sieci autostrad w kraju, ale wskazany – w załączniku nr 2 – jako planowany do realizacji przy wykorzystaniu innego niż tradycyjny sposób finansowania – czyli poprzez spółki celowe, które zostałyby powołane na podstawie ustawy z 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia. Zakłada się 100% udziału Skarbu Państwa w tych spółkach, które odpowiedzialne byłyby za przygotowanie, sfinansowanie, realizację i utrzymanie powierzonych im odcinków autostrad. Środki finansowe mają być natomiast pozyskane przez spółki z rynku kapitałowego. W pierwszej kolejności rozważane jest utworzenie drogowej spółki specjalnego przeznaczenia dla realizacji zadania pn. Budowa autostrady A1 na odcinku Tuszyn – Częstochowa. Przebudowa A18 znajduje się znów na ostatnim miejscu.

Dotychczas powstało w całości zaledwie 7 km z zaplanowanych 78 km drogi A18 oraz cała jezdnia północna. Przebudowa 71-kilometrowego odcinka jezdni południowej do norm współczesnej autostrady wciąż czeka na realizację. Dopiero po jej ukończeniu, droga zostanie oznaczona na mapie jako autostrada i dlatego też obecnie funkcjonuje nadal jako droga krajowa nr 18. GDDKiA wciąż zakłada, że przebuduje drogę, by dostosować ją do standardów autostrady, jednak plan inwestycji w rzeczywistości nie przewiduje realizacji prac przed 2020 rokiem.

Mamy również świadomość konsekwentnych komplementarnych działań samorządu Województwa Lubuskiego zwiększającego alokację regionalnych funduszy na infrastrukturę drogową lubuskiego okalającą odcinek drogi krajowej nr 18. Dlatego Zarząd Województwa Lubuskiego podjął decyzję o rozbudowaniu dróg wojewódzkich w częściach łączących się z A18: nr 296 relacji Iłowa-Ruszów, nr 295 relacji Nowogród Bobrzański – Żagań oraz nr 297 w Lesznie Górnym. W Kontrakcie Terytorialnym Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 zapisano również realizację kolejnych działań wokół przedmiotowej drogi.

Pilny remont tej drogi jest kwestią niezwykłej rangi dla obydwu województw – lubuskiego i dolnośląskiego, ma niebywałe znaczenie dla ich rozwoju gospodarczego, gdyż zaliczana jest do głównych szlaków w Polsce o znaczeniu przemysłowym i turystycznym. Realizacja inwestycji związana jest z koniecznością dopasowania infrastruktury komunikacyjnej do społeczno-gospodarczych i przestrzennych potrzeb rozwoju, planowanymi przez krajowe i zagraniczne podmioty gospodarcze inwestycjami, tworzeniem możliwości rozwoju gospodarczego przygranicznych części obu regionów. Jest to również szansa do zniwelowania dysproporcji rozwojowych między sąsiadującymi regionami. Wymienione przesłanki bezpośrednio odnoszą się i wpisują do założeń „Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary wiejskie” oraz „Strategii Rozwoju Kraju 2020. Aktywne Społeczeństwo, Konkurencyjna Gospodarka, Sprawne Państwo”. Jej funkcjonalność jest także ważnym elementem wymienianym w studium integracji polskiej części pogranicza polsko-niemieckiego.

Jednym z głównych priorytetów jest wspieranie działań gospodarczych i dążenie do zapewnienia dobrych, popartych efektywną współpracą, warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Nasze działania koncentrujemy na wspólnych poszukiwaniach rozwiązań tworzących dogodny klimat dla rozwoju podmiotów gospodarczych funkcjonujących w regionie. Pragniemy zwrócić uwagę na aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ciągle pogarszający się stan techniczny nawierzchni, w szczególności prawie już 80-letniej betonowej nitki południowej A18, naruszony licznymi spękaniami, nierównościami, dziurami i koleinami powoduje, że jazda z dopuszczalną przepisami prędkością jest niebezpieczna dla kierowców. Bezpieczeństwo jazdy znacząco pogarsza się podczas opadów atmosferycznych.

Dlatego uważamy, że przebudowa infrastruktury przedmiotowej drogi znacząco wpłynie na poprawę płynności, a tym samym bezpieczeństwa ruchu oraz efektywności komunikacji i transportu. Przyniesie też korzystne efekty środowiskowe m.in. poprzez udrożnienie korytarzy migracyjnych zwierząt.

Apelujemy zatem o podjęcie decyzji o zmianie w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 uwzględniającej zmianę sposobu finansowania i pilną realizację modernizacji (remontu) drogi krajowej „A18 Olszyna-Golnice”, co oznacza także podjęcie wszelkich stosownych i efektywnych działań oraz wysiłków, aby doprowadzenie do realizacji tej zapomnianej inwestycji doszło do skutku w możliwie najbliższym czasie.